Trái Đắng Hồng Ân

Đưa em về dưới mưa nói năng chi cũng thừa,
Đưa em về dưới mưa có nhau mà như xa…”

Nhỏ biết chiều xưa trời đổ mưa v́ nhỏ đă đem nỗi buồn đến cho một người bạn thân cùng học từ thuở trung học, hai đứa thân nhau như anh em, nhỏ vô tư không biết Tâm đă thầm thương nhỏ.
Buổi ăn trưa ngày valentine đó tiếp theo cuộc đi bộ tại hiking trail cuối đường Boardway sát khu rừng Presidio, nơi nhỏ và các bạn thường gọi đùa “Dặm đường của những kẻ yêu nhau” nhỏ đă gửi đến Tâm trái đắng đầu đời, chắc hắn buồn lắm nên đă khóc lặng lẽ khi nhỏ từ chối lời cầu hôn của hắn. Hắn nghẹn ngào thốt ra: "Ḿnh quen biết nhau đă hơn 10 năm Tâm đâu có nghĩ Như có ư định đi tu!?"

Khi hai đứa quay lại góc đường Boardway và Baker lấy xe, nhỏ cảm thấy những bậc thang trở nên khó đi, bậc thang như dài thêm và đường như chật hẹp hơn vài giờ trước đó. Tâm và nhỏ đă không cùng chung bước nữa, có khi nhỏ đi trước, có lúc Tâm vượt qua khi nhỏ
ngừng lại ngắm biển chiều và Palace of Fine Art lần cuối. Nhỏ nghe tiếng chân ai bước nặng nề mệt nhọc, như ḷng nhỏ cũng năo nề v́ đă tổn thương một người anh, một người bạn thân nhỏ hằng quư mến.
Trong thinh lặng nhỏ thấy ḿnh lần bước về những ngày xưa cũ, khi học xong trung học hai đứa khi có dịp vẫn gặp gỡ và đi chơi chung với nhau mặc dù: Như ghi danh học trường LMU ở Marina Del Rey Nam Cali, cô muốn được trở thành người cố vấn tinh thần giúp cho xă hội được tốt đẹp hơn.Tâm thích học về triết để đào sâu tư tưởng và hiểu được chính ḿnh và những người chung quanh, Tâm đă theo học ở St Mary College nằm trong thành phố Moraga Bắc Cali. Những ngày nghỉ hè, bạn bè thuở trung học vẫn gặp lại nhau đi cắm trại hoặc leo núi, có khi đi chèo thuyền ngoài biển, Như cùng Tâm đều đến vui chơi với các bạn. Tâm thích Như v́ nhỏ hay thích vào tổ nấu ăn của các buổi sinh hoạt. Trong những tṛ chơi Tâm thường muốn được chọn cùng đội với Như để được gần gũi cô nàng, nếu trong nhóm có Như, Tâm thấy cuộc vui có phần sôi động hơn v́ anh luôn cố gắng để đội của ḿnh dành được phần thắng.
Sau ngày ra trường Tâm và Như đều được nhiệm sở nơi ḿnh thực tập nhận vào làm việc chính thức tại vùng vịnh ở Bắc Cali gần San Francisco.
Trước khi nhận việc, Tâm và Như và 4 đứa bạn đă lên chương tŕnh 32 ngày du lịch Âu Châu.
Nhỏ nhớ những ngày hai đứa quen nhau từ thuở trung học, lên đại học hai đứa học khác trường nhưng cùng ngành khoa học xă hội và nhân văn mỗi khi gặp mặt với bạn bè hai đứa đều có đề tài để thảo luận tranh căi. Tâm hay nhường cho nhỏ thắng, dẫu nhỏ biết hắn rất
thông minh. Thời gian trôi nhanh, hai đứa ra trường đều có việc ở vùng thung lũng hoa vàng. Mấy đứa bạn thân cũng muốn một chuyện Tây du trước khi tiếp tục học lên hay nhận nhiệm sở mới. Tâm và nhỏ cùng chung ḷng với các bạn nên đă rủ nhau đi du lịch, hành hương kiểu sinh viên, một balô, một chuyến bay khứ hồi cho hành tŕnh San Francisco và Paris.
Những đoạn du hành khác các bạn nhỏ mua Eurail nhảy xe buưt và leo tàu đi khắp nơi ḿnh đă chấm. Cả nhóm đă đi qua những thành phố nổi tiếng như Copenhagen ở Đan Mạch, Stockholm bên Thụy Điển, Helsinski của
Phần Lan, Moscow và St Peterburg thuộc nước Nga, Vilnius thủ phủ của Lithuania, Warsaw thành phố đấu tranh của Balan, Prague thành phố nổi tiếng về kiến trúc của Tiệp Khắc, đă đến Vienna thơ mộng của nước Áo. Nhỏ đă để lại dấu chân trên những nẻo đường tại Rome và Assissi của nước Ư, trở lại Pháp đi hành hương Taize và Lourdes. Sau đó nhỏ đă theo bạn đi xe buưt lên Koln rồi lấy xe lửa thăm Bonn của nước Đức, nơi đây cả nhóm đă đi thuyền trên sông Rhein.
Khi ngược về Paris nhỏ và các bạn đă dùng xe lửa tốc hành đi đến London tráng lệ của Anh Quốc. Nhỏ đă dạo phố dọc theo bờ sông Thames, cùng ngắm Big Ben, nghe kịch Hamlet
tại hí viện Shakespeare trèo lên London Bridge dự thánh lễ ở nhà thờ St Paul Apostles.
Trước khi về Hoa Kỳ nhỏ cũng đi thăm vườn Lục Xâm Bảo, tháp Eiffel, cổng chiến thắng, các bạn và nhỏ dự định thăm viện bảo tàng Du Lourve, nhưng họ lại đóng cửa ngày thứ ba, v́ thế mọi người đồng ư lội bộ dọc theo bờ sông Seine để thấy những chiếc khóa ngộ nghĩnh của những cặp t́nh nhân đă đem đến đây khóa chung nhau, sau đó họ vứt ch́a khóa đi với hy vọng t́nh yêu của họ sẽ măi bền vững.
Một đứa bạn hát nhái nghịch ngộ: “Paris có ǵ lạ không em? Bên đường nhiều chiếc khóa c̣n trinh…”, rồi cũng nhau cười vui. 
Bước kế tiếp bọn nhỏ cùng đi ăn phở nơi quận 13, thưởng thức bánh ḿ, bánh ngọt kiểu Pháp, đến chiều tối cùng nhau đi phố uống càphê lề đường ngắm người qua kẻ lại trước khi về lao đầu vào công việc mới.

Đă mười tám năm trôi đi sau ngày Valentine đó nhỏ đă chia tay Tâm và gia nhập ḍng nữ tu Don Bosco chuyên về giáo dục và phục vụ các trẻ em thiếu may mắn. Nhỏ không biết cuộc đời Tâm sẽ ra sao với vết thương ḷng nhức nhối. Nhỏ luôn cầu nguyện cho hắn được b́nh yên và hiểu được có một t́nh yêu cao trọng hơn, bền vững và trung tín hơn t́nh yêu trai gái.
V́ sau chuyến du lịch và hành hương ở Âu Châu, cộng thêm hai năm làm việc trong ngành tư vấn nhỏ đă được đi được ngắm được nh́n được nghe, được học hỏi, nhỏ đă nhận thức được những biến đổi theo thời gian, niềm tin của nhỏ đă phải qui phục đấng tạo hóa đă dựng nên những vẻ đẹp thiên nhiên hùng vĩ, đă tạo nên con người có trí tuệ xây dựng những công tŕnh bền vững đẹp rực rỡ. Nhưng tất cả những hào nhoáng những kiến trúc kỳ công, những uy quyền con người có được vẫn bị mai một qua các thời đại, chỉ có một thứ c̣n tồn tại là t́nh người với người qua khắp nẻo đường thế giới. Nhỏ được hiểu Đấng Tạo Hóa chính là Thiên Chúa, và chính Thiên Chúa là t́nh yêu, người đă yêu thương nhân loại, đă gửi con một của người đến mặc thân phận làm người để sống như con người để con người không thể chối căi tạo hóa đă không biết đến những lao nhọc đau khổ của chúng sinh.
Nhỏ tin v́ chính Đức Giê-su đă nói; “Ta là con Thiên Chúa đấng bởi trời mà đến”, Người cũng dạy người sẽ sống lại, khi Ngài lưu lạc trên trần gian Người đă làm nhiều phép lạ. Các vị thần thánh khác chưa có ai dám nhận ḿnh bởi trời mà xuống. Chưa có ai nói ḿnh sẽ sống lại, họ biết có một đấng cao trọng hơn họ, họ khuyên nhủ mọi người làm điều tốt để được phần tốt đẹp hơn.
Chuyến hành hương đến Đồi Thánh Giá, những đêm cầu nguyện ở Taize, những ngày giờ t́nh nguyện chăm sóc và nâng đỡ những người ốm đau ở Lourdes. Cũng tại nơi đây nhỏ và cả nhóm đă dậy trước 4 giờ sáng để cùng nhau đi tắm trộm ở suối Lộ Đức trước khi hừng đông vươn tới đẩy lui bóng đêm, nước rất lạnh, trời vẫn c̣n tối khi nhỏ ngâm ḿnh xuống nước một cảm giác thật êm đềm nhẹ nhàng chạy khắp châu thân nhỏ, những mệt mỏi của đôi chân đă biến mất, ḷng nhỏ nghe âm ấm khoan khoái lạ thường. Nhỏ nhớ có người nói: “Ḿnh đi hành hương ở Lộ Đức không phải cho chính ḿnh mà cho niềm tin và t́nh người, và hầu như phép lạ vẫn xảy ra thường xuyên.”
Tại Rome nước Ư với những di tích của hang toại ngoại (Catacomb), nói lên niềm tin t́nh yêu của những người theo Chúa các thế kỷ đầu tiên, những tráng lệ của Sixtine Chapter với những điêu khắc và những tranh vẽ tuyệt tác của Michelangelo. Qua những lịch sử của Thiên Chúa Giáo đă lưu dấu và c̣n tồn tại ở Rome.

Nơi thành phố Assissi, nhỏ cũng như Tâm đă đi thăm vườn hoa hồng không gai. Có sự tích hoa hồng không gai v́ Francis biết Clare có ḷng yêu thương ḿnh nhưng ông đă quyết tâm chối bỏ đời thường tâm nguyện sống đời nghèo khó xây dựng nhà Chúa, ông đă trao Clare hoa hồng vàng như lời từ chối và mời gọi Clare bước vào t́nh yêu của Thiên Chúa. Hoa hồng này sau đó được trồng trong khuôn viên tu viện của thánh nữ Clare, và như một phép lạ từ đó về sau những bụi hồng vàng trồng tại đây đă không c̣n có gai nữa.

Những cảnh đẹp của thiên nhiên, núi hùng rừng bạt ngàn, biển mênh mông b́nh minh cũng như hoàng hôn từng góc biển chân trời; Bao điều tuyệt mỹ diệu kỳ này trở nên ấn tín đóng ấn vào tâm nhỏ từ dạo đó, đă hun đúc sự ao ước được sống trong t́nh yêu Thiên Chúa mời gọi mọi người. Nhỏ biết lời từ chối và lư do nhỏ sẽ rời nhà để gia nhập cộng đoàn nữ tu Don Bosco là trái đắng nhỏ đă đang tâm trao đến cho Tâm. Hắn đă khóc chiều xưa khi đưa nhỏ về với con tim rướm máu. Chiều tối hôm đó trời như cũng cảm thương chuyện của hắn nên mưa đă rơi miên man, dai dẳng khi hai đứa tạm biệt lần cuối.

Nhỏ bây giờ vui cùng các trẻ mồ côi ở Haiti, hôm nay nhỏ đang dạy học, bỗng dưng nhỏ thấy ngực đau thắt và quị xuống, nhỏ nghe các học tṛ kêu ơi ới! Tiếng kẻng, tiếng c̣i hú có những người áo trắng vây quanh nhỏ, nhỏ thấy ḿnh nằm bất động với nhiều sợi dây gắn khắp người, mũi nhỏ có chụp một miếng phastic ḷng tḥng với nhưng dây nhợ. Nhỏ bay là là rồi vụt thoát ra khỏi căn pḥng màu trắng toát đó, nhỏ ḍ dẫm theo luồng sáng huy hoàng vô tận, nhỏ thấy ḿnh bay nhẹ nhàng vượt qua một lớp mây trắng dày đặc. Sau khi vượt khỏi tầng mây này nhỏ thấy ḿnh đă được bọc ở trong một trái cầu thủy tinh, chung quanh nhỏ cũng có những trái cầu thủy tinh nhiều màu sắc khác nhau, tốc độ của mỗi trái cầu không giống nhau, h́nh như mỗi trái cầu chuyên chở một con người.

Trái cầu của nhỏ như đi ngược về quá khứ ngày nhỏ đi du lịch ở Âu Châu với các bạn. Bỗng dưng nhỏ thấy Tâm và nhỏ cùng mấy đứa bạn đang đạp xe đạp lên bến cảng Copenhagen, dọc cảng có những quán càphê, quán ăn ngồi ra ngoài lề đường, những căn nhà lầu ở đây sơn phết nhiều màu sắc trông như một bức tranh, cả nhóm được biết canal Copenhagen được so sánh là Venice của miền Bắc Âu. Kế tiếp 6 đứa đi ngang Frederiksborg Castle nơi đây vẫn có những người lính hoàng gia đổi phiên gác, xuống công viên dọc bờ biển để chụp h́nh tượng đá Little Mermaid.
Khi thăm Tivoli Garden nhỏ được biết nơi này được thành lập từ năm 1843, tại đây có nhiều cây kiểng và các tṛ chơi, Tivoli Garden đă được Walt Disney dùng làm mẫu cho Disney theme park sau này. Cả nhóm đi trả xe đạp để t́m chỗ ăn trưa, hoàn tất bữa ăn trưa nhỏ cùng các bạn thăm Our Lady Catholic Church kiến trúc toàn marble, đi ngắm tower của Church of Our Savior cách xây dựng nh́n như cái tháp nó bị nghiêng.
Nhỏ thấy Tâm kéo balô của nhỏ và dắt tay nhỏ cùng các bạn chạy vội về hướng Copenhagen Central Station để lấy xe lửa đi Malmo chuyến cuối, hầu bắt kịp chuyến xe lửa tốc hành Malmo – Stockholm.
Đến Stockholm c̣n vài giờ trước khi đáp thuyền đi Helsinski nhóm của nhỏ đă t́m đến Viking Museum, nơi đây họ triển lăm cách đóng thuyền đồng thời có những báu vật, tiền xưa
được trưng bày. Họ cũng nói về di tích thủy táng của những người thủy thủ viking thuở trước. Sau đó mọi người đă t́m xuống phố cổ với những con đường cobble stone chật hẹp, các toà nhà ở đây cũng có sắc thái riêng và sơn màu sắc rực rỡ không thua ǵ những căn phố dọc theo Kobehavn canal.
Chiều đến Tâm và nhỏ cùng các bạn lên du thuyền để đi Helsinski, nơi đây gần Bắc cực cuối tháng 7 ngày rất dài, Tâm và nhỏ đều không ngủ, cùng lên trên boong tàu ngắm trăng sao và chờ đón rạng đông lúc hai giờ sáng, đêm ở đây rất ngắn chỉ có 3 giờ đồng hồ. Xuống Helsinski mọi người cùng đi chợ trời nơi bến cảng mỗi đứa mua chiếc mũ tại đây đội trốn nắng, v́ ngày dài nên dễ bị cháy da. Tiếp
theo nhỏ cùng bạn đi t́m nhà thờ Mable của Phần Lan ở Senate Square, nhà thờ to và có nhiều bậc thang cũng là trung tâm thu hút nhiều du khách, cuối cùng các bạn của nhỏ đi thăm nhà thờ được xây toàn gạch đỏ, đây là nhà thờ lớn nhất của chính thống giáo tại Helsinski.
Chiều tối cùng nhau lấy về xe lửa để đi Mạc Tư Khoa, tất cả ngủ trên xe lửa để lấy sức đi chơi ở công trường đỏ, thăm di tích và ngọc ngà châu báu của Nga Hoàng, thăm nhà thờ Thánh Tâm Chúa Giêsu. Được biết giáo hội ở nước Nga thuộc giáo hội chính thống giáo, họ rất gần gũi với Thiên Chúa Giáo nhưng họ có người lănh đạo riêng và không tuân phục Đức Giáo Hoàng.
Nhỏ được chiêm ngưỡng nhà thờ St Basil the Great một kiến trúc tinh xảo cổ kính tuyệt sắc nằm trong khuôn viên của công trường đỏ. Được biết công trường đỏ lót hơn một triệu viên gạch, mỗi viên gạch đại diện cho một người nằm xuống trong cuộc chiến lật đổ Nga Hoàng của chủ nghĩa Mác-xít. Người Cộng Sản đă dành thắng lợi và có những cuộc tắm máu tại đây. Nhỏ và các bạn không thích vào lăng Lenin chỉ đi ṿng ngoài coi vườn hoa, cung điện cùng nhà thờ của Nga Hoàng thuở xưa.
Từ Moscow bọn nhỏ đi St Peterburg để đến viện bảo tảng lớn nhất thế giới tên Hermitage. Viện bảo tàng này được Nữ Hoàng Catherine the Great sáng lập năm 1764 c̣n được gọi là cung điện mùa đông đă được mở cửa cho công chúng vào năm 1852. Nơi đây có hơn ba triệu bảo vật và tranh vẽ lâu đời nhất.

   

 

 

Khuôn viên của bảo tàng viện Hermitage gồm 6 ṭa nhà, nằm dọc theo bờ sông Niva êm ả, họ chỉ mở cửa có 5 ṭa nhà để cho công chúng đến xem, họ cấm chụp h́nh, nếu muốn chụp h́nh phải mua vé khoảng 6 dollar và không được dùng đèn, v́ họ muốn các tranh vẽ cũng như bảo vật được bảo tồn, mặt khác họ cũng muốn ḿnh mua post card của bảo tàng viện.
Nhỏ và các bạn chỉ đi được hai ngày nên không đủ thời giờ để chiêm ngắm và tham khảo v́ vậy nhỏ chỉ đến những nơi mọi người thích t́m hiểu. Tối thứ hai ở đây nhóm của nhỏ đi xuống nhà hát Mannisky thưởng thức ballet trong tuồng Black Swan. Giá vé nơi đây chỉ bằng 1/4 so với Mỹ quốc và các nghệ sĩ tŕnh diễn thật xuất sắc. Tâm và nhỏ đă thưởng thức cà-rem trong giờ nghỉ giữa tuồng, kem ở đây béo và rất vừa ăn.
Văn phiên hát các bạn nhỏ rủ nhau đi ngắm phố đêm ở St Peterburg bằng taxi cho an toàn. Tài xế taxi đưa họ đi quanh phố để ngắm nh́n và học hỏi, nhỏ khâm phục dân nước Nga, chắc hẳn họ phải có tŕnh độ văn hóa rất cao, nên sau cách mạng tháng 10 năm 1917 chính quyền mới vẫn duy tŕ các lâu dài, cung điện cùng những di tích lịch sử văn hóa của thời hưng thịnh Nga Hoàng cho đến nay.
Thành phố St Peterburg cũng có canal nhưng không đẹp như bên cảng Copenhagen. Mọi điều ḿnh thấy đều đẹp và diệu kỳ, nhiều trang lịch sử được mở ra được giới thiệu.
Phần tiếp nhỏ cùng Tâm đă đến đồi thánh giá ở Vilnius, Lithuania, qua chuyện người tài xế Taxi nhỏ biết người dân ở đây hiền ḥa và tử tế hơn dân Nga. Bọn nhỏ không đủ thời giờ
nên đă thuê taxi và nhờ ông ta giúp nếu ông có thể đưa đón và chở được cả đám về kịp viếng Đền Đức Mẹ Đen trước khi họ đóng cửa. Ông đồng ư, khi xuống tới Đền Thánh, các bạn chung thêm mỗi người 5 đồng để biếu ông ta, nhưng ông không nhận. Ông chỉ nói: "Nhớ cầu nguyện với Đức Mẹ cho ông và gia đ́nh ông có việc làm để đủ dùng mỗi ngày." Nhỏ đă đến Charles Bridge ở Prague, đi thăm cung điện và vườn thượng uyển Wallenstein, bên cạnh có nhà thờ St Vitus kiến trúc theo kiểu Gothic cổ kính với nhiều cửa sổ hàn gắn bằng những miếng thủy tinh đủ màu sắc rất đẹp thành những bức tranh. Nhỏ được biết những mầu thủy tinh xanh dương rất đặc biệt và có giá trị hơn các mầu thủy tinh khác, nhỏ liên tưởng đến Stainglass Window ở Nortre Dame tại Paris thuộc nước Pháp. Tháp chuông ở đây rất cao, muốn leo lên tháp chuông ḿnh phải trèo 329 bậc thang, tháp nầy cao hơn tháp St Peter ở Rome, v́ tháp trong đền thánh Phê-rô chỉ có 276. Nhỏ nghĩ ḿnh đang bước đến của thiên đàng, nhỏ đánh tiếng hỏi Tâm: “Ḿnh đi tiếp qua Rome?” Tâm không trả lời chỉ tay lên màn ảnh đang chiếu trước mặt cả hai. Nhỏ thấy ngày Tâm từ biệt nhỏ, nhỏ nghe ngậm ngùi...

Đoạn phim tiếp Tâm đă t́m được t́nh yêu đích thực, anh đă sống đời tận hiến và đă trở thành một thầy ḍng Lasan, Tâm đang dạy dỗ quây quần với các em nhỏ Việt Nam bị bịnh Aid ở Cam Bốt. Rồi nhỏ thấy Tâm rất vui h́nh như Tâm và các em đang đi cắm trại bên một ven sông nào đó, nhỏ nghe như có tiếng hát :
"Hay là chết bên ḍng sông Danube những đêm sáng sao,
Ôi ḍng tóc êm đềm ôi bể mắt đắm ch́m..."

Nhỏ thấy Tâm và nhỏ t́m đuổi nhau trong vườn mê hoặc nơi cung điện Shoenbrunn tại Vienna, Autria. Th́nh ĺnh có tiếng trẻ nhỏ la: "Cứu con với! Cứu con với!” Tâm nhảy xuống sông bơi ra t́m và đưa em bé vào gần bờ, một người lớn đỡ em bé trên tay Tâm họ bơi vào bờ khi quay lại họ không nh́n thấy Tâm, họ nhảy xuống t́m kiếm nhưng thầy Tâm đă bị nước xoáy kéo ch́m xuống và cuốn trôi đi. Trong khoảng khắc đó bên Haiti nhỏ cũng gục xuống hôn mê để rồi cả hai đă đi theo luồng ánh sáng, cả hai đang ở trong những trái cầu thủy tinh càng ngày càng bị cuốn hút nhanh hơn vào luồng ánh sáng chan ḥa vô tận đó, nhỏ thấy Tâm cười rất tươi và thổi một nụ hôn tới nhỏ đúng lúc đó trái cầu của nhỏ bị vỡ và nhỏ rơi nhanh trong khoảng không.

Nhỏ cựa ḿnh và nghe có tiếng người: "Bệnh nhân tỉnh rồi.” Nhỏ ứa nước mắt và nở một nụ cười, nhỏ th́ thầm: "Tâm ơi! Nhớ chuyển cầu cho nhỏ có được ngày hạnh phúc như Tâm đang hưởng, Tâm đă nhận được trái đắng nhỏ trao. Trái đắng này đă trở thành trái đắng hồng ân cho Tâm v́ Tâm đă biết yêu như đấng dựng nên ḿnh vẫn dạy, Tâm đă đem chính mạng sống ḿnh đổi cho em bé vô danh nào đó được sống.”


Q2 (9/2015)

    
 

E-Báo Ất Mùi CPL
  Ai
 -Bài Không Tên
 -Bài Thơ Cho Mẹ
 -Buông Tha
 -Cần Thiết
 -Cánh Thư Đầu Xuân
  Chợ Tết Bolsa
 -Chuyện Ngày Xưa
 -Con Quay
 -Dại Khờ Lớp Tôi
 -D́ Ghẻ Con Chồng
 -Đêm Giao Thừa
 -Đôi Điều Tưởng Nhớ
 -Đường Xưa
 -Giấc Mơ Hư Không
 -G̣ Vấp Trải Đầy Kỷ Niệm
 -Hăy để ḷng được yên b́nh
 -Hè Đến
 -Kiếp Người
  Kư Ức
 -Lặng Lẽ Vào Đông
 -Làng Tôi
 -Lớp học không sân trường
 -Một Thoáng Mơ Hoang
  Mùa Nắng Hạn
 
Nắng Giữa Hoàng Hôn
 -Ngày Xưa
 -Ngày Xưa và Hiện Tại
 -Nhân Ái
 -Nhật Kư Vào Xuân
 -Nh́n Về Quê Hương
 -Nhớ Xuân Xưa
 -Quan Niệm Về Linh Hồn
  Tạ Ơn Mẹ
 -Tâm Sự 1
  Tâm Sự 2
 -Tản Mạn
  Thân Phận
  Thầy Giáo Của Chúng Tôi
  Thịt Kho Dừa
 -Thư Ngỏ
  Thu Sang Gợi Nhớ
 -Thuở C̣n Đi Học
  Tiếng Động
 -Tiếng Thở Dài
 -T́nh Chôn Dấu
 -Tóc Mai Sợi Vắn Sợi Dài
  Trái Đắng Hồng Ân
 -Tuổi 60 Đọc Lại Thư T́nh
 -Ước Mơ
 -Vấn Vương
 -Xóm Thuốc và Cội Nguồn
  Sưu Tầm:
  Nụ Cười Đầu Năm
  10 cảnh sắc ăn được
  Nghệ thuật tạo dáng cây cảnh