Giã Từ Mohawk “Kính mời Thầy và các anh chị đọc bài viết này thay cho lời thông báo Mohawk giã từ Mohawk. Theo Cục Thống Kê Dân Số Mỹ (U.S. Census), tính từ lúc sinh ra đến khi qua đời: • Giai đoạn 1960–1980: trung bình mỗi người Mỹ chuyển nhà khoảng 20 lần trong đời, tức khoảng 5 năm một lần. • Đến năm 2026: con số này giảm còn khoảng 11.7 lần, phần lớn do giá nhà và lãi vay cao khiến người ta ngại chăng!. So với người Việt ở Mỹ, có lẽ còn ít hơn nhiều, chừng 5–7 lần trong đời. Còn tôi, cũng đã nhiều lần dọn nhà. Có lần miễn cưỡng, có lần tự nguyện. Lần dửng dưng nhất không phải là dọn, mà là bỏ lại. Căn nhà tôi dựng ở vùng kinh tế mới, nhỏ bé xinh xinh, chỉ có một vách ngăn làm phòng ngủ. Nhà tranh vách đất. Tôi tự đi cắt cỏ tranh, đan thành từng tấm, chặt cây rừng, dành dụm mấy năm mới dựng nên. Mỗi cây cột, mỗi tấm vách đều ướt mồ hôi. Vậy mà ở chưa được bao lâu, tôi bỏ về thành phố, không thương tiếc, không ngoái đầu nhìn lại. Trời Tây Ninh nắng gắt. Con đường đất nóng rực dưới chân. Tôi bước đi, bỏ lại một nơi đã tạm gọi là ổn định, để trở về một nơi bấp bênh, không nhà không cửa, cũng chưa biết sẽ sống ra sao. Lạ một điều, lúc đó không buồn, không tiếc nuối, Trong lòng lại có chút hân hoan, như thể phía trước còn điều gì đó tốt đẹp hơn đang chờ. Riêng lần dọn này, lại là lần buồn nhất. Căn nhà tôi mới ở 6 năm, không phải quá dài, nhưng đủ để thành quen. Hàng xóm dễ thương. Bà người Campuchia bên cạnh trồng cây nhãn, mùa nào cũng trĩu quả. Tôi chỉ buột miệng khen, bà chặt ngay một chùm đem qua, cười hiền từ. Ông người Mexico kế bên, cuối tuần hay ngồi uống rượu trong garage. Thấy tôi thì cười, nâng ly chào mời, có khi tiến lại gần xã giao vài câu chuyện không đầu không cuối. Ông đối diện qua một con đường, Ngày nào cũng ngồi trước sân, dưới lá cờ Mỹ, không cười, không nói, chỉ lặng im. Tôi và ông, thỉnh thoảng đưa mắt nhìn nhau. Có lẽ cả hai đều thiếu vốn tiếng Anh cần thiết nên ngại chuyện trò.( mấy ngày rồi không thấy, mong ông bình yên) Những thứ nhỏ như vậy, lúc bình thường không để ý. Đến khi sắp rời đi mới thấy thân thương. Có khi tôi bỏ nhà đi chơi cả tháng, khóa cửa để đó. Không lo mất đồ, chỉ lo mấy chậu cây khô nước, mấy luống rau sẽ héo. Một căn nhà mà mình có thể yên tâm đi vắng nhiều ngày, quả thật may mắn. Trong căn nhà này đã biết bao nhiêu cuộc tụ tập. Mùa covid “ điếc không sợ sấm” Vẫn họp mặt, vẫn nói cười, tiếng ly chạm nhau, tiếng hát karaoke. Hình như covid cũng cảm thông nên cả nhóm vẫn sống đến hôm nay. Mỗi lần tụ tập đều tìm một cái cớ, tôi gọi vui là “rửa” kiếm đủ lý do để mà có dịp gặp nhau. Bạn có cháu ngoại thì “rửa” lên chức ông bà. Mua xe mới cũng “rửa”. Thậm chí cà chua chim ỉa, tự mọc tự ra trái, hái vào cũng thành lý do để “rửa”. Trong nhóm, chỉ cần tôi biết điều gì là cả nhóm biết. Tôi nhiều chuyện nên được anh em thân thương tặng một hỗn danh” mõ làng” Nhiều khi nghĩ lại, cái cớ không quan trọng. Quan trọng là có dịp nhìn lại nhau. Trong căn nhà này, Nhiều người khách đến rồi đi. Lạ cũng như quen. Có người trở thành thân, có người chỉ gặp một lần rồi thôi. Xem nhà tôi như một nơi nghỉ tạm. Cũng có lúc tôi vô tình làm buồn lòng ai đó vì trở ngại không tiếp được. Lòng ray rứt như có lỗi. Tất cả gom lại, vo tròn mang theo. Tài sản vô hình nhưng quý giá. Bây giờ phải rời đi. Hai công viên cạnh nhà rồi sẽ thiếu bước chân quen. Con đường dọc theo dòng sông cạn, nơi tôi từng đạp xe ra phía biển, chắc vẫn vậy, chỉ là không còn tôi. Mấy cây ăn trái, luống rau thơm, những cụm hoa trước sân… Lá cờ quốc kỳ vừa mới treo lên, chuẩn bị cho ngày 4 tháng 7… cũng để lại cho chủ mới. Nhìn lá cờ bay nhẹ trong gió mà thấy lòng mình chùng xuống. Tôi cám ơn nước Mỹ đã rộng vòng tay cho tôi và gia đình cuộc sống này. Sáng nay, trời Santa Ana nắng nhẹ. Ánh nắng không gắt, chỉ đủ để soi rọi mọi thứ những thứ mình sắp rời xa. Tôi lái xe đi. Không quay đầu lại, nhưng trong gương chiếu hậu, cổng nhà nhỏ dần rồi mất hẳn. Lần này không giống ngày xưa. Không còn cái cảm giác hân hoan của một người đang đi về phía trước. Chỉ thấy như mình vừa khép lại một đoạn đời. Quay qua nhìn “khoé mắt vợ một chút long lanh.” Đời người, ai rồi cũng vậy, đi qua nhiều chỗ, ở lại vài nơi. Có những nơi đi nhẹ như không. Nhưng cũng có những nơi, khi rời đi rồi, mới biết là mình đã để lại một phần đời. Có lẽ, từ đây về sau, mỗi lần dọn nhà không là một lần bắt đầu nữa, mà là một lần chia tay. Tuổi này, chắc không còn nhiều lần “moving”. Lần cuối cùng tôi sẽ không còn để khóc.”